Page content

Wat is cabaret?

Cabaret is een populaire vorm van amusement, die meestal bestaat uit de combinatie van verhalen vertellen, grappen maken, theater, dans, zang en/of poëzie. De meeste mensen kennen cabaret vooral van de oudejaarsconference. Bij cabaret gaat het altijd om verhalen met veel humor. Maar er zit meestal wel een serieuze ondertoon, rode draad of maatschappijkritische boodschap in.

Een man die cabaret maakt noem je een cabaretier, een vrouw een cabaretière.

Verschil cabaret en stand-up comedy

Een cabaretvoorstelling leent zich het beste voor een theater, maar er wordt ook wel cabaret gemaakt op televisie, radio en in comedy clubs. In dat laatste geval noemen we het stand up-comedy. In stand up-comedy zit minder vaak een rode draad dan in cabaret. Stand up-comedy is ook minder maatschappijkritisch dan cabaret, het zijn meer losse grappen of anekdotes.

Nauw contact met het publiek

Om echt effectief te zijn moet een cabaretier of cabaretière nauw contact met het publiek hebben. Hij of zij moet kunnen peilen wat het publiek vindt van het verhaal, de liedjes en de grappen. Van het publiek vraagt cabaret ook meer dan van een doorsnee toneelvoorstelling of musical: intelligentie om de ironie en het verhaal achter de grappen te doorzien, maar ook aandacht, alertheid en gevoel voor humor. Bij cabaret wordt dan ook, anders dan bij toneelvoorstellingen en musicals, vrijwel altijd de zogenaamde ‘vierde wand’ doorbroken.

Wat is de vierde wand?

De vierde wand is een begrip uit de theaterwereld waarmee de denkbeeldige wand tussen het toneel en publiek wordt aangeduid. De zijkanten en achterkant van het toneel zijn de eerste drie wanden, de voorkant van het toneel is de vierde wand. De vierde wand is aanwezig als acteurs het publiek negeren, geen contact maken en hun teksten rechtstreeks tot de andere acteurs richten.

In cabaretvoorstellingen richten de artiesten zich vaak wel rechtstreeks tot het publiek, of betrekken zij zelfs de voorste rijen in hun voorstelling of grappen.

De vierde wand wordt trouwens ook wel eens gebruikt in films of televisieseries, misschien heb je het wel eens gezien. Bijvoorbeeld als de vierde wand (het scherm) wordt doorbroken: de acteur of actrice richt zich plotseling direct tot de kijker. Daarmee wordt direct duidelijk dat alles wat zich daarvoor op het scherm heeft afgespeeld een illusie is.

Kleinkunst

Cabaret wordt in Nederland ook wel ‘kleinkunst’ genoemd. Dat komt omdat het woord cabaret afkomstig is van het Franse woord ‘cambret’. Cambret betekent kroeg, restaurant of herberg. Dit zijn de locaties waar het cabaret is ontstaan: in kleine kroegen, restaurants en herbergen.